W bramie #06 - "Królowie Dogtown"

"Nieważne, kto jest najlepszy, tylko kto ma zajawkę", powiedział przed laty mój młody padawan, Arek. Dotyczyło to deskorolki, ale można to równie dobrze odnieść do wszystkiego. Zacząłem jeździć na desce w 2002, miałem czternaście lat. Matematyka jest okrutna, nie da się ukryć, ile lat mam teraz. Ale cały czas jeżdżę, choć nawet mnie samemu wydaje się to czasem śmieszne, gdy spojrzę na swoje wygibasy z boku. Ale jak powiedział Stikorama: "życie jest ciężkie, ale na desce jeździć trzeba". To takie rozważania na marginesie kolejnej rozmowy z Szymonem Teżewskim.

JETLAGZ (Kosi, Łajzol) - Harold Hunter (Skit Video) / prod. Ola Mulla

Na początku grudnia premierę miała płyta rapowego składu Jetlagz, współtworzonego przez warszawskiego weterana graffiti, którego zwrotkę pamiętam z pierwszej przesłuchanej przeze mnie w całości płyty hip-hopowej, a przede wszystkim z jednego z lepszych utworów o mazaniu sprejem. Powiem szczerze, że płyta WSK8OFMND spodobałaby mi się pewnie bardziej, gdybym był kierowcą. Dobrze by się jechało, puszczając głośno najeżone punchline'ami bangery. A tak płyta wleciała mi jednym uchem, drugim wyleciała i raczej do niej nie wrócę. Poza jednym utworem.



Harold Hunter zaczyna się znamiennie od słowa "kiedyś". Jak to powiedział Teżewiak, nagrywanie kawałków o wspomnieniach to pójście na łatwiznę, bo zawsze wychodzą zajebiście. Gdy ich słuchamy, prowokują nas samych do udania się sentymentalną podróż pamięcią do starych, dobrych czasów. A psychologowie dawno już stwierdzili, że jesteśmy tak skonstruowani przez naturę, że pamiętamy raczej te dobre rzeczy; złe nawet jeśli nie odchodzą całkowicie w niepamięć, to widziane z dystansu już tak nie bolą. To oczywiście tylko jeden z tego rodzaju mechanizmów. Tak już jesteśmy zaprogramowani (oszukiwani?) przez schopenhauerowską wolę życia, by jako ludzkość nie popełnić zbiorowego samobójstwa.

W każdym razie Harold Hunter także mnie zabrał na tego rodzaju wycieczkę w czasy zapamiętane przeze mnie jako absolutnie beztroskie (prawda była!). "Kiedyś byłem dzieciakiem jak Harold Hunter - śmigałem po mieście na desce z blantem". Nie było to lata dziewięćdziesiąte w Warszawie, ale i tak w pełni się utożsamiam i cieszę się w ten właśnie sposób została też upamiętniona postać Harolda Huntera, nowojorskiego skatera, który wystąpił filmie Kids (który zapoczątkował drugi deskorolkowy boom w Polsce) i przesadził z koksem... Odpalam jeszcze raz.

rozkminka o ciszy

TO NIE JEST KRAJ DLA LUDZI
Człowiek, zwany Ciszą
"Dziki zachód to już historia. Musimy zacząć nową erę" - tak gubernator stanu Utah poucza szeryfa Burnetta, byłego żołnierza, który ma wziąć pod swą opiekę rejony miasteczka Snowhill. Po chwili polityk zamyśla się nad swą wypowiedzią i instruuje asystenta: "można to wykorzystać w moim przemówieniu". Słowa szeryfa są znamienne dla przekazu, jaki zdaje się nieść ze sobą "Człowiek zwany Ciszą". Skończyły się czasy złotej wolności pionierów, teraz nastanie cywilizacja. A moment przejścia z jednego stanu do drugiego siłą rzeczy musi ponieść za sobą pewne ofiary. Podobnie było w klasycznym anty-westernie Sama Pekinpaha Pat Garrett i Billy Kid, gdzie tytułowi bohaterowie, dawniej przyjaciele, stają po dwóch stronach barykady, reprezentując skrajnie różne postawy wobec przemian, które spotkały ich świat.

Spaghetti westen Sergio Corbucciego, klasycznego twórcy tego gatunku (Django) opowiada podobną historię, z tym że podaje ją o wiele bardziej pesymistycznym i dobitnym tonie. Film Pekinpaha był czymś w rodzaju filmowej ballady, nie tylko dzięki genialnemu soundtrackowi autorstwa Boba Dylana. Sam sposób prowadzenia narracji był nieco liryczny, przesycony sentymentem za czasami bardziej przyjaznymi dla niepokornych indywidualistów (i wbrew temu co widzimy na ekranie, niekoniecznie chodziło o Dziki Zachód, raczej o hippisowską Amerykę lat sześćdziesiątych). I choć przekaz nie napawał optymizmem tych, którym marzyłaby się wieczna kontestacja jako sposób na życie, to film wywoływał raczej zadumę, odwołując się do tego rodzaju sentymentów. Corbucci pozostawia nas zaś z uczuciem skrajnej beznadziei. W swoim filmie dekonstruuje bowiem mit Dzikiego Zachodu w sposób tak skrajny, że można chyba metaforycznie powiedzieć, że zabija western.

Od schematów typowych dla filmów tego gatunku odchodzi już na poziomie scenerii. Wszechogarniająca biel, pokrytych głębokim śniegiem rejonów stanu Utah zdecydowanie kontrastuje ze spalonym słońcem Teksasem, czy soczystą zielenią prerii Kansas. Od niedawna western w zimowym klimacie szerokiej publiczności kojarzyć się może raczej z Nienawistną ósemką Quentina Tarantino. Jednak słynący z żonglowania filmowymi cytatami reżyser, bez wątpienia zapożyczył ten motyw właśnie z Człowieka zwanego Ciszą. Do tego stopnia, że powtórzył nawet niektóre ujęcia. W jego przypadku była to jednak tylko postmodernistyczna zabawa, a film, którym się inspirował, jest w moim odczuciu czymś znacznie głębszym, choć osadzonym typowej dla spaghetii westernu nieco pastiszowej, epatującej skrajną brutalnością, konwencji.

Kilka słów o fabule. Jest sobie miasto, a w nim obywatele. W okolicznych górach zaś ukrywają się bandyci. Cóż to jednak za bandyci? Zgraja wygłodniałych obdartusów. Znamienny jest fakt, że w angielskiej ścieżce dźwiękowej nie określa się ich słowem "bandits" ("-Who are they? - Bandits. Bandits and smugglers" - przypomina się dialog z Za garść dolarów), lecz "outlaws" - wyjęci spod prawa. A kto reprezentuje prawo, przynajmniej w punkcie wyjścia całej historii? Miejscowy bogacz, właściciel sklepu, który majątek zdobywa wywłaszczając okolicznych farmerów z ich ziem i zagarniając je dla siebie za bezcen. Ze scen retrospekcji wiemy, że nie waha się robić tego z bronią w ręku. Ten człowiek dzierży w swym ręku także urząd miejscowego sędziego (przy swoim bogactwie zapewne nie trudno było mu go sobie zapewnić). Wyznacza więc teraz cenę za głowy kryjących się w górach, własnoręcznie wyrzuconych poza nawias społeczeństwa banitów, których celem nie są nawet pieniądze, a choćby odrobina jedzenia. Pozostają jednak celem łowców nagród, którzy w majestacie prawa polują na nich jak na króliki.

Okazuje się więc, że to ci, których określa się bandytami, w rzeczywistości są zaszczutymi ofiarami. W okolicy pojawiają się dwie osoby, które ich sytuację będą starały się zmienić. Wspomniany wyżej szeryf Burnett, wysłany tam przez gubernatora, żywcem wyjęty z klasycznych westernów z Johnem Waynem, wyznający zasady godne szeryfa na Dzikim Zachodzie. Chce powstrzymać błędne koło przemocy Drugą postacią jest tytułowy człowiek, zwany Ciszą - tajemniczy mściciel, pod byle pretekstem wykańczający łowców nagród. Bez słowa, przydomek zobowiązuje, Cisza jest niemową. Genialny i odważny pomysł, biorąc pod uwagę, że to główny bohater. Dwie sceny retrospekcji rzucają światło na kierujące nim pobudki, choć zastanawiam się, czy nie lepiej by było, gdyby pozostały one tajemnicą. Gdyby widzowie mogli się ich tylko domyślać. Cisza jest też, to warto dodać, najszybszym rewolwerowcem ze wszystkich postaci. Czy jednak to wystarczy?

Ich przeciwnikiem będzie Loco, najskuteczniejszy z łowców nagród, po mistrzowsku odegrany przez jedynego w swoim rodzaju Klausa Kinsky'ego. Nie masz nad niego cwaniaka. Gdy zdaje sobie sprawę, że Cisza jest od niego szybszy, postanawia w jego obecności nie dobywać rewolweru, wiedząc, że jego przeciwnik, wierny kodeksowi Dzikiego Zachodu, nie sięgnie pierwszy po broń. Scena, gdy Cisza usiłuje go sprowokować jest komiczna, ale to tylko jeden z nielicznych momentów, gdy możemy się nerwowo uśmiechnąć. Przez resztę czasu odczuwamy narastającą frustrację, wynikającą z faktu, że szlachetność, typowa dla pozytywnych bohaterów westernu, w tym przypadku jest tylko kulą u nogi. To dzięki niej Loco zdaje się być cały czas o krok do przodu. Wraz ze zbliżającym się zakończeniem w miasteczku zapada zmrok, w którym rozpraszają się typowe dla westernu prawidła. Jak w świecie deprecjonującym zasady, poradzi sobie bohater, który je ucieleśnia. Powiem jedynie tyle, że zakończenie jest do tego stopnia drastyczne, że producenci wymogli na reżyserze nakręcenie alternatywnego zakończenia. Co ciekawe, zdaje się ono dodatkowo podkreślać apokaliptyczną wymowę oryginału - skończyła się pewna epoka. A może nigdy jej nie było?



ps taki mem stworzył mój kumpel, Zubek. Nasi wspólni znajomi twierdzą, że trafił w samo sedno...

rozkminka o idolu

Hłasko powrócił ostatnio do światka literackiego za sprawą odnalezionego po latach debiutanckiego "Wilka", jednak wciąż jest to zaledwie nikły cień jego zamierzchłej sławy. Światło cudownego dziecka lat pięćdziesiątych, pisarza, który z premedytacją zacierał kolejne granice pomiędzy swym życiem a twórczością i dał początek pokoleniu tzw. hłaskoidów, świeciło się mocno i krótko. Może się mylę, ale odnoszę wrażenie, że po okresie wymuszonej przez warunki polityczne posuchy, nigdy już nie odzyskał reputacji, na jaką by zasługiwał. Może jedną z przyczyn jest zamknięcie go w szufladce pisarzy "antykomunistycznych" i sprowadzanie wyłącznie do tej roli. A dzisiejsi antykomuniści wolą się na niego nie powoływać, bo mają lepszych kandydatów od pijaka, dziwkarza, mitomana i rzekomego homoseksualisty. Kto jednak przeczytał taki "Pierwszy dzień w chmurach" (debiutancki zbiór opowiadań), powinien zdawać sobie doskonale sprawę, jak uniwersalne treści niesie ze sobą ta proza i jak łatwo w gruncie rzeczy można ją odnieść także do naszych czasów.

Jeśli chodzi o kino, to początkowo sięgało ono po Hłaskę garściami. W przeciągu jednego roku powstały aż trzy filmy na podstawie jego twórczości: "Pętla", "Ósmy dzień tygodnia" i "Baza ludzi umarłych". Później jednak pisarz wyemigrował i przestało być wesoło. Przez lata ciążyła nad nim zmowa milczenia, a gdy w końcu można było ją przełamać, okazało się, że być może jego czas, przypisany do konkretnej epoki, już przeminął. Do dzisiaj, choć pojawiają się filmy czy spektakle inspirowane jego twórczością, są to z reguły rzeczy niszowe i mało kto o nich słyszał. Szkoda, zarówno twórczość jak i biografia pisarza mogłaby stanowić szerokie pole do popisu.

Wiedział o tym Feliks Falk (mój kumpel wynajmuje od niego mieszkanie, taka ciekawostka), który w latach 80-tych postanowił się zmierzyć z tym fenomenem. Nie interesowała go jednak sama postać pisarza, a jego legenda, w dużym stopniu będąca wynikiem autokreacji. W filmie, wzorowany na Hłasce Piotr Korton pojawia się tylko raz, gdy na samym początku jego zwłoki zostają odnalezione w hotelowym pokoju gdzieś w zachodnich Niemczech. Już za chwilę skupiamy się na właściwym bohaterze, Tomaszu Sołtanie, niepozornym dziennikarzu, owładniętym obsesją, której na imię właśnie Piotr Korton. Przez jedno wydarzenie z dalekiej przeszłości czuje się z nim związany i mimo zakazów mniej lub bardziej oficjalnych chce o nim przypomnieć ludziem. Śmierć idola staje się ostatecznym impulsem.

Dążąc do przynajmniej pośmiertnej rehabilitacji pisarza, najpierw oplutego, a następnie skazanego na zapomnienie, Sołtan rozpoczyna prywatne śledztwo. Poszukuje tajemniczej taśmy, na której Korton nagrał swoje ostatnie chwile. Dociera do dawnej kochanki pisarza, poznaje jego dawnych kumpli. Zostaje przez nich zaakceptowany, więcej nawet, dostrzegają w nim podobieństwo do swego dawnego przyjaciela. Rozochocony dziennikarz, chyba nawet nie do końca świadomie zaczyna wchodzić w skórę swojego idola, którego życie zdaje mu się nieporównanie atrakcyjniejsze od własnego. Podąża jego tropem, przejmuje kolejne kojarzone z nim artefakty jak charakterystyczny kożuch, ciemne okulary czy nóż sprężynowy. Zaczyna pisać i boksować. Stara ferajna Kortona również odżywa, luka po stracie kogoś, kto czynił ich życie kolorowym, zdaje się wypełniać. Czy jednak taki substytut może okazać się trwały, gdy sam pierwowzór był czymś w najwyższym stopniu ulotnym?

Film podejmuje ciekawy i według mnie ważny temat, jakim jest, chyba immanentna ludziom, potrzeba mitologizacji życia. Własnego bądź cudzego, jak kto woli. Jest to pułapka, z której bardzo trudno jest się wyzwolić. Nieraz trzeba wielkiego wysiłku, by odbrązowić pomnik i za ikoną, herosem, symbolem, dostrzec zwyczajnego człowieka. To właśnie takie zadanie czeka Sołtana, choć nie wie on tego od początku i nie wiadomo wcale, czy gdy zda sobie z tego sprawę, nie będzie już za późno. Może zabrnie już za daleko w świecie iluzji i samooszustwa. Nas samych, choć może podobny problem nie dotyczy tak bezpośrednio, również na każdym kroku czeka takie zadanie. Warto o tym pamiętać, w czym może pomóc utwór Analogsów, który mi się teraz skojarzył, a na których koncert wybieram się jutro. "Idole", tytuł nad wyraz adekwatny jak widać. Warto przesłuchać do samego końca dla nieoczekiwanej puenty ;)


"Idola" można legalnie i za darmo obejrzeć w serwisie VOD, zachęcam. LINK

Star Wars: The Force Awakens Trailer (Official)

Czekam, czekam, czekam. Przypominają mi się czasy gdy na ekrany wchodziło "Mroczne widmo" i z kumplami zajęliśmy cały jeden rząd, a gdy wychodziliśmy, brodziliśmy po kostki w łupinach pestek. Nie mówiąc już o pamiętnym roku '97, gdy jako dziewięciolatek oglądałem na dużym ekranie starą trylogię w wersji odnowionej. Jak śmiesznie by to nie brzmiało, jest to spory fundament mojej tożsamości. Co z tego że nowa trylogia była taka sobie, każda premiera była magicznym wydarzeniem. Tak samo z nadchodzącymi częściami. Będą jakie będą (chciałbym oczywiście żeby były genialne), ale sam fakt że będą napawa mnie niezmierną radością.

rozkminka o z-boyu

Wczoraj w końcu zabrałem się za przesłuchiwanie najnowszej płyty kalifornijskiego rapera Mursa pt. "Have a Nice Life". Słuchałem właśnie utworu nr 10, zatytułowanego "Skatin Through the City", który wywołał we mnie wiele pozytywnych uczuć. Tyle lat spędziłem jeżdżąc na deskorolce, w stu procentach zaangażowany w towarzyszącą jej otoczkę, że utwory w tym stylu odczuwam całym sobą. Skatin' through the city like I own this bitch - tak było, a teraz gdy tylko jadę na desce, co niestety zdarza się rzadko, cały czas tak jest. Kiedyś mój zapał był nieporównanie większy. W okresie gdy miałem powiedzmy 16-19 lat musiałem jeździć codziennie. To było nawet coś więcej niż pasja, to był nałóg. Jeśli przez jeden dzień nie jeździłem, bo przykładowo padał deszcz, miałem autentyczną depresję. W zimę szukaliśmy choćby kilku metrów kwadratowych suchej nawierzchni. Nie straszne były nam dwudziestostopniowe mrozy wdzierające się ostrym wiatrem przez powybijane okna zajętego przez nas pustostanu. Mógłbym wiele jeszcze napisać, ale tak naprawdę można to wszystko podsumować banalnym stwierdzeniem "stare, dobre czasy".

Jedną z ważniejszych czynności, obok najważniejszej czyli samej jazdy, było oglądanie filmów deskorolkowych. O dwóch pisałem tutaj i tutaj, przybliżając nieco całe zjawisko. Pamiętam jak pewnego dnia trafiłem na "Dogtown & Z-Boys", dokumentalny film ukazujący początki deskorolki. Młodzi surferzy, nie mogąc się doczekać porządnych fal, zaczęli wykorzystywać deski ze świeżo opatentowanymi kółkami poliuretanowymi, by surfować po ulicach San Francisco. W najśmielszych marzeniach nie przewidywali pewnie, że ich zajawka opanuje wkrótce cały świat.

W kilka lat po dokumencie przyszedł czas na film fabularny zainspirowany tymi wydarzeniami. Do dzisiaj uważam, że "Lords of Dogtown" jest jednym z nielicznych filmów, którym udało się oddać deskorolkowego ducha, pomimo przedstawienia historii przy pomocy typowo hollywoodzkiej narracji. Wpływ na to z pewnością miał fakt, że współautorem scenariusza i swego rodzaju opiekunem był Stacy Peralta, pierwowzór jednego z przedstawianych w filmie skaterów (swoją drogą reżyser dokumentu). Myślę, że gdybym laikowi miał wytłumaczyć czym jest deskorolka, "Lords of Dogtown" byłoby nader pomocne. Dodatkową zachętą może być Heath Ledger, występujący w istotnej, mimo że drugoplanowej, roli.

Zbliżam się do smutnej puenty. Pod koniec drugiej zwrotki Murs nawija Rest in peace Jay Adams, a mnie przechodzi dreszcz. Co? Jak? Sprawdzam pospiesznie wikipedię. Okazuje się, że to niestety prawda. Jeden z legendarny Z-Boysów zmarł w zeszłym roku na atak serca. Na pewno niebagatelną rolę odegrał tryb życia jaki prowadził przez wiele lat. Uzależnienie od narkotyków (m. in. heroiny) i wynikające z tego liczne konflikty z prawem. Wyszedł jednak na prostą, w czym na pewno pomogły wyżej wspomniane filmy, które przypomniały go światu. Od 2005 pozostawał czysty, wygłaszał nawet w szkołach wykłady "ku przestrodze". W przeciwieństwie do swoich kolegów, Stacy'ego Peralty i Tony'ego Alvy, nie zrobił kariery, ale to właśnie on najbardziej nam imponował swoją bezkompromisowością. Przy czym nawet wyżej wspomniani koledzy przyznawali, że był z nich wszystkich najlepszy. Powtarzam więc za Mursem Rest in peace Jay Adams i idę pojeździć choć przez chwilę.

JAY ADAMS
3.02.1961 - 15.08.2014

ostatni ze starej gwardii

TADEUSZ KONWICKI
22.06.1926 - 7.01.2015Smutna wiadomość zainaugurowała ten dzień. I w zasadzie cały rok. Wczoraj o godzinie 22 zmarł Tadeusz Konwicki. Miał 88 lat. Mawiał o sobie, że jest zaprogramowany na góra siedemdziesiąt i każdy rok ponadto to dowcip losu. Mówił też, że gdy przygląda się uważnie światu, jego pierwszą myślą jest "wydostać się stąd jak najprędzej". Wczoraj mu się to udało, coś jednak dławiącym uściskiem powstrzymuje przed gratulacjami. Powyższe wypowiedzi unaocznić mogą jak wielki dystans cechował tego nietuzinkowego literata, którego los nieprzerwanie splatał się z trudną historią naszej części Europy.

Pierwszy raz usłyszałem o Konwickim, gdy moja matka zaczęła odświeżać sobie jego twórczość, przynosząc z biblioteki coraz to nowe pozycje. Wtedy jednak nie sięgnąłem po jego książki. Zmieniło się to w momencie, gdy obejrzałem genialny film dokumentalny zatytułowany "Co ja tu robię?". Wypowiedzi "chytrego Litwina", tak bardzo korespondowały z moimi przemyśleniami, że natychmiast poczułem tajemniczą więź nas łączącą. Co prędzej sięgnąłem po jego dzieła, w pierwszej kolejności literackie, następnie filmowe. Wyjątkowy świat imaginacji autora, jego metafizycznych wycieczek, w połączeniu z bystrym okiem obserwatora otaczającej go trudnej rzeczywistości, wszystko to doprawione szczyptą przekory i dowcipu... Szef kuchni poleca.

Stanisław Dygat odszedł od nas już dawno. W ostatnich latach zmarli Gustaw Holoubek, Andrzej Łapicki, Janusz Morgenstern. Tym smutnym wydarzeniom towarzyszyła myśl, że tylko Konwicki jeszcze się trzyma ze starej gwardii. Teraz i jego zabrakło. Pozostała pamięć i świat, który zaklął na odwrotach maszynopisów podkradanych z Czytelnika, po których gryzmolił nocami, półleżąc na tapczanie w swojej legendarnej nyży. I świat który zaklął na taśmie filmowej, dzięki której możemy ożywić teraz oprócz jego myśli, tak wielu utalentowanych artystów, których już nie ma wśród nas: Jan Machulski, Zdzisław Maklakiewicz, Zbigniew Cybulski, Ewa Krzyżewska - to tylko czubek góry lodowej.

W roku 1995 opublikowany został "Pamflet na siebie" i od tej pory Konwicki zamilkł jako literat. Przekazał pałeczkę młodym, mówiąc "macie już wolność, róbcie z nią co chcecie". Wszyscy po cichu liczyli na jego osławioną przekorę, może jednak coś go podkusi i zmieni zdanie. Dzisiaj już wiemy, że były to próżne nadzieje. Pozostawił jednak po sobie tyle genialnych dzieł, że grzechem byłoby mieć do niego pretensje. Pozostaje je sobie jeszcze raz odświeżyć i inspirować się nimi. Taki jest mój zamiar.

Na początek polecam sprawdzić słuchowisko na podstawie "Kompleksu polskiego".

Odwyk Gałczyńskiego

Ach, ci poeci... Krótkometrażowy film zainspirowany anegdotą o Gałczyńskim.

Star Wars: Episode VII - The Force Awakens Official Teaser Trailer #1 (2...

Czekam.

rozkminka o potopie

Wróciłem właśnie z projekcji filmu "Potop Redivivus", po której odbyło się spotkanie z reżyserem, Jerzym Hoffmanem. Wiele myśli wirowało mi głowie w trakcie seansu i po nim, cały czas zresztą nie mogę się ich pozbyć, stąd też niniejszy wpis.

"Potop" po raz pierwszy oglądałem będąc we wczesnej podstawówce. Było to w trakcie jakichś świąt, zgromadzona w pokoju rodzina, widząc go po raz enty, zerkała nań jednym okiem, ja zaś nie mogłem pozbierać szczęki z podłogi. Byłem wręcz zafascynowany. Gdy film się skończył, niemal natychmiast pożyczyłem od dziadka książkowy pierwowzór. W okresie 3-4 klasa podstawówki przeczytałem Trylogię, do "Potopu" wracałem jeszcze w latach późniejszych.

Film zaś obejrzałem dobrych kilkaset razy, chyba tylko Star Wars mogą się z nim równać pod tym względem. Kupiłem nawet oryginalne kasety VHS za kosztem wielu wyrzeczeń uciułane kieszonkowe. I choć od ładnych paru lat do filmu nie wracałem, to dzisiejsze spotkanie uświadomiło mi, jak mocno zapadł mi on w świadomość.

Jak wszyscy dobrze wiemy, wersja obecnie wyświetlana w kinach została skrócona do trzech godzin. Powiem od razu, że wolę wersję pięciogodzinną. Choć wielką przyjemnością było obejrzenie wersji odrestaurowanej (wrażenie jakbym do tej pory oglądał niebo spod powierzchni jakiegoś cuchnącego bajora, by teraz z niego się wynurzyć) na dużym ekranie (urodziłem się grubo za późno, by załapać się na pierwszą ku temu okazję), to jednak trudno było mi ocenić efekt przemontowania filmu na nowo. Starałem się podchodzić do tego tak, jakby był to całkiem inny film, oglądany przeze mnie po raz pierwszy, ale było to chyba niewykonalne.

Już od pierwszych ujęć i scen, bezbłędnie (tak mi się wydaje) rozpoznawałem gdzie co zostało ucięte i jak zszyte. Z pamięci dogrywałem sobie brakujące fragmenty. Cały czas sobie po cichu dopowiadałem: "o, tutaj wycięli tę kwestię", "o, tu pominęli ten dialog". Nie znaczy to wcale, że byłem rozczarowany, co to, to nie. Właściwie bardzo trudno jest mi wyartykułować teraz moje odczucia. Z tego wniosek, że jakaś struna została poruszona.

Słuchając późniejszych wypowiedzi reżysera tego wiekopomnego dzieła, czułem jeszcze większy podziw, gdy uświadomiłem sobie, że przecież nie na mnie jednego w ten, czy inny sposób wpłynął. Nie chce mi się zastanawiać czy były to dziesiątki czy setki tysięcy, a może jeszcze więcej. Dość powiedzieć, że osobiście czułbym się spełniony, gdyby moje nędzne próby twórczości, zostały kiedyś tak odebrane choćby przez jedną osobę.

Jerzy Hoffman wśród licznych anegdot przytoczył słowa Wiktora Zborowskiego, który podobno wznosząc toast zwykł mawiać: "nie życzę wam zdrowia, bo na Titanicu wszyscy byli zdrowi. Nie życzę wam pieniędzy, bo na Titanicu wszyscy byli bogaci. Życzę wam fartu". Właśnie fartu i odporności psychofizycznej życzył reżyser wszystkim młodym, za co mu z całego serca dziękuję.

Pisanie na ekranie: propozycje na weekend 1

Lubię czytać, lubię pisać, lubię oglądać filmy. Nikt się więc chyba zbytnio nie zdziwi, że szczególne miejsce w moim sercu zajmują filmy o pisarzach. Co prawda nie uważam się za eksperta od tego tematu, ale złapałem się na tym, że filmów tego rodzaju często poszukuję, a do tych które wywarły na mnie największe wrażenie, regularnie wracam. Pewnego pięknego dnia ni z tego ni z owego zacząłem zastanawiać się, jak wyglądałaby moja ulubiona dziesiątka. Dość szybko ją przygotowałem, lecz później stwierdziłem, że wolę zastosować inna formę. Po pierwsze, widząc że dziewięć moich propozycji to filmy amerykańskie, doszedłem do wniosku, że muszę być jeszcze mniejszym ekspertem niż myślałem. Po drugie, tego typu zestawienie jest samo w sobie ograniczające, a przecież nie ma potrzeby żadnych ograniczeń sobie narzucać. Lista może się rozrastać. Po trzecie, przedstawiając filmy w formie na jaką ostatecznie się zdecydowałem, mam mniej roboty, bo nie muszę od razu opisać dziesięciu produkcji.

Zdecydowałem bowiem, że po prostu w ramach propozycji na weekend będę wrzucał co jakiś czas w czwartek trzy tytuły (na piątek, sobotę i niedzielę), które mi się podobają i wywarły na mniej jakieś tam wrażenie. Wpisy nie będą pojawiały się regularnie, zresztą i tak nikt chyba nie będzie od razu oglądał wszystkich filmów, nawet jeśli go zainteresują, więc tym sposobem nikt nie odczuje presji.

Na pierwszy ogień pójdą filmy będące ekranizacjami. Wszyscy wiemy, że trudną sztuką jest przełożyć język liter na język ruchomych obrazów, czego najlepszym dowodem jest fakt, jak mało można znaleźć przykładów udanych translacji tego rodzaju. Oczywiście daleki jestem od porównywania tak różnych form sztuki, jestem zdania, że nie można mówić, że książka jest lepsza od filmu czy vice versa, gdyż są to zbyt różne bajki. Oceniać można film sam w sobie, a poniższe przykłady wydają mi się całkiem niezłymi kawałkami.


Cudowni chłopcy (Wonder Boys) na podstawie powieści Michaela Chabona

Głównym bohaterem filmu jest Grady Tripp (Michael Douglas). Przed siedmiu laty opublikował powieść, kŧóra zapewniła mu sławę i pozycję. Od tego czasu jednak nic nowego się nie ukazało. Pracuje co prawda nad kolejną powieścią, ale choć rozrasta się ona do kolosalnych już rozmiarów, to końca pisarz wciąż nie widzi. A może po prostu boi się go dostrzec? Przecież wtedy jego talent zostałby na nowo zweryfikowany przez czytelników i krytyków. A co jeśli nie wypadłoby to pomyślnie?

Jak na ironię, Grady trudni się obecnie nauczaniem kreatywnego pisania na uniwersytecie w Pittsburghu. Tam właśnie, podczas literackiej imprezy o nazwie WordFest, rozegrają się przełomowe dla pisarza wydarzenia. Oraz dla kilku osób z jego otoczenia: wydawcy (Robert Downey Jr), który festiwal traktuje jako pretekst do spotkania z Gradym i wybadania na jakim etapie są prace nad książką; pani rektor (Frances McDormand) z którą ma romans, o czym pojęcia nie ma jej mąż, pan dziekan, właściciel nietypowej kolekcji zawierającej chociażby żakiet Marilyn Monroe; Jamesa Leera (Tobey Maguire), tajemniczego, wycofanego studenta, którego próby literackie są wyśmiewane przez rówieśników, a dla którego Grady staje się pewnego rodzaju mentorem. To nawet nie połowa różnych dziwnych postaci, z jakimi będziemy mieli do czynienia podczas projekcji.

Zakręcony świat ludzi dla których książki są w centrum wszechświata, dzięki czemu na chwilę można uwierzyć, że naprawdę tak jest.

ZWIASTUN

Factotum na podstawie powieści Charlesa Bukowskiego

Gdy za prozę Bukowskiego zabrał się Norweg Bent Hamer, można było mieć pewność, że efektem będzie dzieło niebanalne. I rzeczywiście tak było, choć wywołało to raczej opinie w stylu, że film nie oddaje ducha autora książkowego pierwowzoru. Ja bym jednak nie zgodził się z tak pochopną diagnozą. Według mnie Bukowski obecny jest w tym dziele, aczkolwiek stonowana jest nieco cała jego kontrowersyjna otoczka. Głównym bohaterem jest Henry Chinaski, młody włóczęga, która tuła się po całych Stanach Zjednoczonych, od jednej roboty do drugiej, w żadnej nie zagrzewając na dłużej miejsca. Zarobione tam grosze w całości przeznacza na swoje ulubione rozrywki: alkohol, panienki i wyścigi konne. Czy ma w życiu jakiś cel, czy też, jak diagnozuje jego ojciec, jest bezużytecznym nierobem? Pisze. Głównie opowiadania, jest też w trakcie pracy nad powieścią, w której będzie "wszystko". Ale wydaje mi się, że w mniejszym stopniu wiąże się z jakimś odległym celem, niż ze zwyczajną wewnętrzną koniecznością. Pisanie jest dla głównego bohatera czymś tak oczywistym i odruchowym jak wypróżnianie. I chyba tak też można określić jego podejście do twórczości, analizując tytuł jednego z jego dzieł tj. "Moja spita piwem dusza ma w sobie więcej smutku niż wszystkie umarłe choinki świata". Pisarz wysyła kolejne swoje twory do kolejnych czasopism, ale nie ma w tym jakiegokolwiek wyrachowania czy parcia na szkło. Po prostu inaczej nie może, to naturalna kolej rzeczy.

Reżyserowi zapewne zawdzięczamy pewien skandynawski sznyt. Chłód, melancholia, czarny humor. Nic tu nie jest nachalne, życie płynie leniwie przy akompaniamencie idealnie dobranej muzyki. Film może dać sporo do myślenia, zwłaszcza aspirującym pisarzom, a przy tym nie jest ciężki, choć tematyka jest raczej rynsztokowa. Jak dla mnie świetna kombinacja.

A jeśli ktoś czytał powieść, to oglądając ostatnią scenę filmu, dopowie sobie ostatnie książkowe zdanie i uśmiechnie się pod nosem.

ZWIASTUN

Przetrwać w Nowym Jorku (Basketball Diaries) na podstawie powieści Jima Carrolla

Młody Leonardo DiCaprio wciela się tu w rolę Jima Carrolla, pisarza, którego autobiograficzną powieść oglądamy przeniesioną na ekran. Dorastający na nowojorskich ulicach dzieciak ma dwie pasje: koszykówkę i poezję. W obu kategoriach jest równie utalentowany i ma wszelką szansę, by odnieść sukces. Wychowująca go samotnie matka robi wszystko, by zapewnić mu dobry start w dorosłe życie. Jednak on zdaje się tego nie zauważać. I w zasadzie trudno mu się dziwić. Jest jeszcze na tyle młody, że myślenie o przyszłości ginie gdzieś w beztroskiej codzienności. A widok przyjaciela umierającego na raka zdaje się utwierdzać go w przekonaniu, że nie ma sensu skupiać się na czymkolwiek innym niż tu i teraz. Imprezuje więc z kolegami, eksperymentuje z coraz to nowymi używkami i trudno jest w zasadzie jednoznacznie określić kiedy kończy się zabawa, a zaczyna niewola w szponach nałogu. W całym tym labiryncie beznadziei rolę nici Ariadny odgrywa pomięty zeszyt, w którym Jim regularnie zapisuje swoje przemyślenia ubierając je w poetycką formę. I nawet kiedy przez właściciela zostanie olany w dosłownym tego słowa znaczeniu, wciąż mamy nadzieję, że pomoże mu on wyjść na prostą.

Na szczególną uwagę zasługuje DiCaprio, który zagrał świetnie kreowaną przez siebie postać. Scena w której dobija się do mieszkania matki jest naprawdę poruszająca. Fajnie sprawdził się też Mark Wahlberg, który grając przyjaciela głównego bohatera stworzył postać kontrastującego z utalentowanym wrażliwcem prostaka-buraka. Poza tym Nowy Jork i jego osiedlowe oblicze odgrywa tu też niebagatelną rolę.

A wisienką na torcie jest scena gry w koszykówkę na haju przy akompaniamencie "Riders on the Storm" Doorsów.

ZWIASTUN

Inherent Vice TRAILER 1 (2014)

Jakiś czas temu pisałem o "Wadzie ukrytej", powieści Thomasa Pynchona, której ekranizacja zbliża się wielkimi krokami. Odpowiada za to Paul Thomas Anderson, więc może być nieźle. Ostatnio w sieci pojawił się trailer.

rozkminka o reżyserii

Kto najbardziej by się nadawał na reżysera filmu o Twoim życiu? Tu można sprawdzić w pięć minut http://www.brainfall.com/quizzes/who-would-direct-the-movie-about-your-life/2q95p1/

Mnie wyszło to:

rozkminka o początkach bitników

ALLEN W KRAINIE CZARÓW
Ostatnimi czasy, jak grzyby po deszczu wyrastają kolejne filmy poruszające temat Beat Generation. Ekranizacje powieści Kerouaca "W drodze" oraz "Big Sur"; "Skowyt" dotyczący historii stojącej za słynnym wierszem o tym tytule, autorstwa Allena Ginsberga. Na premierę czeka również ekranizacja "Pedała" Burroughsa, której reżyserem jest sam Steve Buscemi. Tymczasem zaś do sieci trafił film, na który czekałem, jeśli wierzyć mojemu komentarzowi na filmwebie, od 24 września 2011. Od tego czasu zdążyła zmienić się obsada, twórcę facebooka zastąpił Harry Potter, ale to nieistotne. Wczoraj nareszcie mogłem sobie urządzić prywatną premierę.

Film opowiada o początkach bitnikach, czasach poprzedzających powstanie tej nazwy. Oglądamy je z perspektywy osiemnastoletniego Allena Ginsberga (Daniel Radcliffe), zahukanego okularnika, który właśnie dostał się na studia na uniwersytecie Columbia. Tam poznaje innego studenta, Luciena Carra (Dane DeHaan), pełnego niespożytej, zaraźliwej energii, w pierwszej scenie w której się pojawia, recytującego publicznie fragment... "Zwrotnika Raka" Henry'ego Millera, której samo posiadanie było podówczas w Stanach nielegalne (dlatego dobrym pomysłem, jak twierdzi Lucien, jest nauczenie się jej na pamięć - prawie jak "Fahrenheit 451"). Młodzieńcy szybko się zaprzyjaźniają, a Lucien przedstawia zaintrygowanemu koledze swoje grono znajomych wśród których są takie osoby jak William Burroughs (Ben Foster), Jack Kerouac (Jack Huston) i David Kammerer (Michael C. Hall). Lucien rozsnuwa przed Burroughsem, Ginsbergiem i Kerouaciem wizję rewolucji w literaturze (rewolucji w literaturze bez napisania jednego słowa - jak z przekąsem komentuje Kammerer), inspiruje ich do działania, stając się niejako spiritus movens tego co później poznamy jako Pokolenie Beatu. Chłopaki świetnie się bawią imprezując w jazzowych klubach, pijąc i eksperymentując z coraz to nowymi narkotykami. Jednak z czasem relacje Allena z Lucienem zaczynają się komplikować, tym bardziej, że Kammerer, którego z Lucienem łączy wspólna, tajemnicza przeszłość i dziwna relacja, czuje się coraz bardziej odepchnięty na boczny tor. Do czego to wszystko doprowadzi? Jeśli ktoś nie wie, niech obejrzy film, a jeśli wie, to tym bardziej. Wydaje mi się, że warto.

Wszyscy aktorzy stanęli na wysokości zadania. Najbardziej zaskoczył mnie Ben Foster, wcześniej nie oglądałem żadnego filmu z jego udziałem. Tu, wcielając się w rolę Williama S. Burroughsa, dokonał czegoś niebywałego. Po prostu przeistoczył się w tego zmarłego pod koniec XX wieku pisarza. Począwszy od wyglądu, po charakterystyczny "cedzący" głos. Wydaje mi się, że doskonale oddał ówczesnego Burroughsa, starszego od swoich kolegów o ładne dziesięć lat, zblazowanego geniusza. A jeśli dobrze się orientuję, w "Pedale" wcieli się w tę postać ponownie, ale tym razem będzie to główna rola! Kupuję to w ciemno.

Jednak w tym filmie ważniejsze były inne postacie. Dane DeHaan i Michael C. Hall idealnie oddali niuanse ich relacji, zwłaszcza ten pierwszy, jako że jego postać miała więcej "czasu antenowego" mógł rozwinąć skrzydła. Daniel Radcliffe, grają postać w pewnym sensie narratora, z założenia musiał kontrastować z postacią Dane'a, przez co jego nie wypadł spektakularnie, ale tak miało być. Początkowo wydawał mi się trochę zbyt melancholijny, Ginsberg jakoś zawsze kojarzył mi się z gościem najbardziej entuzjastycznym i wesołym z całej bandy; trzeba jednak zdać sobie sprawę, że nie mamy tu jeszcze do czynienia z TYM Ginsbergiem. Jeszcze trochę czasu musi minąć, by nabrał pewności siebie i spokoju ducha.

Jack Huston odegrał Kerouaca w moim odczuciu chyba trochę zbyt "cwaniakowato". Ale przecież ja tę postać widzę przez pryzmat prozy i dlatego wydaje mi się, że powinien to być bardziej typ marzyciela. Jestem w stanie kupić wersję, że w tamtych czasach zachowywał się tak jak zostało to pokazane w filmie.

W każdym razie polecam.

rozkminka o krawcu hanka

Ostatnio, zupełnie przypadkiem, natknąłem się na krótkometrażowy film będący ekranizacją prozy Charlesa Bukowskiego. Pod koniec lat sześćdziesiątych pisał on felietony do podziemnego kalifornijskiego czasopisma Open City. Jego rubryka nosiła nazwę "Zapiski starego świntucha" i taki też tytuł nosi książka, w której wszystkie te felietony zostały zebrane. "Siedziałem po prostu przed maszyną, piłem piwo i pozwalałem, by samo to szło" - tak pisarz wspomina proces twórczy i doskonale daje się to wyczuć podczas lektury. Autor za każdym razem pisał o tym, co mu akurat przyszło do głowy, stąd sporo jest opowiadań, mniej lub bardziej poważnych rozważań (najbardziej lubię te gdzie padają słynne słowa "jeśli ma się do wyboru Humphreya lub Nixona, to tak, jak gdyby się miało wybierać między zjadaniem ciepłego albo zimnego gówna") i różnych opowieści ze swojego życia, na przykład opis spotkania z Nealem Cassadym na krótko przed jego śmiercią.

Treścią jednego z felietonów była historia pewnego małego krawca imieniem Jack, który siedzi w swym zakładzie nad maszyną do szycia, gdy odwiedza go jego kumpel Harry. Pisać cokolwiek więcej o fabule byłoby nieuprzejmością, na tym więc poprzestaję. Dość powiedzieć, że okoliczności towarzyszące temu spotkaniu są mocno nietypowe, a próby odgadnięcia co autor usiłował nam przekazać, może przyprawić o połamanie głowy, być może połączone z torsjami. Na pewno jest to utwór niestereotypowy, Bukowski zazwyczaj kojarzy się z mrocznymi, zadymionymi spelunami i hektolitrami whisky, tu zaś nie uświadczymy ani grama alkoholu, ani na chwilę nie wychodzimy też poza zakład krawiecki.

Film jest krótki, wizualnie znakomity, aktorstwo może nieco zbyt przerysowane, ale moim zdaniem pasujące do konwencji, fabułę każdy sobie prywatnie oceni. Uważam, że warto poświęcić te 16 minut.

Filmik można obejrzeć tutaj.

rozkminka o nebrasce

Na ten film czekałem od dłuższego czasu, któregoś razu przypadkiem trafiłem na zwiastun i gdy tylko go obejrzałem, wiedziałem, że całość ma spore szanse, by przypaść mi do gustu. Czekałem więc cierpliwie, w międzyczasie film zdobył chyba jakieś nominacje do Oscarów, ale za bardzo tego nie śledziłem, więc nawet nie wiem co konkretnie, dość powiedzieć, że medialnie pozostawał raczej w cieniu swoich konkurentów. Gdy tylko miałem okazję (tzn. dzisiaj), urządziłem sobie prywatny seans. Co zobaczyłem?

Rzecz pierwsza, oczywista, film jest czarno-biały. Ja bardzo lubię taką stylistykę, są podobno ludzie, którzy nie potrafią jej zdzierżyć. De gustibus... Zaczyna się od ujęcia niedołężnego staruszka człapiącego poboczem. Po chwili zgarnia go policja. Okazuje się, że staruszek ów to Woody Grant. Właśnie otrzymał list z informacją, że wygrał milion dolarów i musi stawić się w Nebrasce (nie pamiętam nazwy miasta), by odebrać pieniądze. Mieszka w Montanie, więc ma kawałeczek do przebycia. Z posterunku policji odbiera go jego syn David, który wraz ze swą matką i bratem usiłuje wyperswadować Woody'emu szalony pomysł. To oczywiste, że list to zwykła podpucha, reklamówka dostarczana setkom ludzi. Stary jest jednak uparty i wciąż wymyka się z domu. W końcu David, który nawiasem mówiąc nie jest ze swego życia zadowolony i pragnie się od niego na chwilę oderwać, godzi się zawieźć ojca do Nebraski. Warto dodać, że jego relacje z ojcem nigdy nie były satysfakcjonujące. Woody to zatwardziały alkoholik, który nigdy nie interesował się życiem swoich bliskich. David w jakimś stopniu liczy zapewne na to, że może się to choć trochę zmienić dzięki wspólnej podróży.

Po drodze zatrzymują się w mieście z którego pochodzi Woody, by spędzić trochę czasu z mieszkającą tam rodziną. Staje się to pretekstem do rodzinnego zjazdu, a mówiąc bardziej górnolotnie, do sentymentalnej podróży w przeszłość ojca, którą dopiero teraz David zaczyna poznawać naprawdę. A dzięki niej poznaje samego ojca, jego zupełnie inny wizerunek niż do tej pory widział. Cała historia nie jest szczególnie wymyślna, tak naprawdę to kolejny film drogi, gdzie bohaterowie odbywając podróż w przestrzeni, w istocie zwiedzają niezbadane dotychczas rejony swojej jaźni, by w finale poznać lepiej samych siebie i wyciągnąć z tego takie czy inne wnioski. I na początku byłem, prawdę powiedziawszy, trochę rozczarowany, myślałem bowiem, że nie dostanę nic więcej niż całkiem dobry film. Jednak im dalej w las... Mniej więcej od połowy filmu, z minuty na minutę byłem coraz bardziej zahipnotyzowany, by w trakcie napisów gapić się w ekran słuchając towarzyszącej im muzyki, pogrążony w rozmyślaniach.

Trudno mi powiedzieć, co konkretnie doprowadziło do takich przeżyć. Gdyby dłużej się nad tym zastanowić, film niczym nie zaskakuje. Jego siła tkwi w emocjach drzemiących w bohaterach, które na różne sposoby, raz śmieszne, innym razem wzruszające, ale zawsze bardzo wyważone i pozbawione patetyzmu, powoli przedostają się do naszego systemu nerwowego, by całkowicie nami zawładnąć. Zwłaszcza że wszyscy aktorzy stanęli na wysokości zadania i oglądając kreowanych przez nich bohaterów, po prostu w nich wierzyłem. Trafił też do mnie chłodny obraz północnych stanów i ich małych miasteczek, w których czas zdaje się stać w miejscu. Całości dopełniała muzyka, idealnie współgrająca z pozostałymi elementami. Gdy tak się teraz nad tym zastanawiam, nie przychodzi mi do głowy nic, co mógłbym filmowi wytknąć. Na ten moment jest dla mnie pozbawiony wad. Może później coś sobie przypomnę. Albo gdy będę oglądał go drugi raz (zrobię to na pewno), już bardziej krytycznym okiem uda mi się coś wypatrzeć.

Póki co jednak polecam go każdemu, a zwłaszcza fanom amerykańskich filmów drogi, filmów czarno-białych i filmów, nomen omen, rozkminkowych. Nie zawiedziecie się (raczej - cholera, zawsze muszę się asekurować).

rozkminka o pisarzu i błaźnie

Robert Snyder, kręcąc dokument przybliżający nam postać Henry’ego Millera, pisarza legendarnego już za życia, nie silił się na tworzenie czegoś odkrywczego, wymyślnego, obfitującego w suspensy i zwroty akcji*. Postawił na prostotę, co jak często bywa, okazało się kluczem do sukcesu. W świetle reflektorów postawił głównego bohatera i pozwolił mu mówić, samemu pozostając w cieniu kamery. A Miller, urodzony gawędziarz, wyśmienicie wywiązał się ze swego zadania.

W trakcie filmu pisarz przytacza anegdotę, którą można potraktować jako klucz do jego osobowości. Gdy po zakończeniu liceum świeżo upieczeni absolwenci pytani byli kim chcą zostać w przyszłości, bohater filmu Snydera odparł krótko: klaunem. Z jednej strony był to na pewno efekt wrodzonej przekory i braku szacunku dla wyniosłych autorytetów i zastanych modeli życia doskonale widoczny w jego twórczości, z drugiej jednak przykład jakże trafnej autoanalizy, doskonale widocznej przez całą długość dokumentu. Niczym nie skrępowany optymizm i figlarny błysk w oczach towarzyszą mu nawet podczas opowieści o, na szczęście nieudanej, próbie samobójczej.

Pisarz, raz skryty w domowym zaciszu, innym razem pływający w basenie lub spożywający posiłek w towarzystwie przyjaciół, opowiada o swoim życiu, począwszy od dzieciństwa spędzonego w Brooklynie, rodzinie i najbliższym otoczeniu, kolejnych podejmowanych posadach, pierwszych powieściach tworzonych jedynie w myślach, by później za namową drugiej żony, rzucić pracę (najszczęśliwszy dzień w życiu), i na poważnie zająć się pisarstwem. Nie może oczywiście zabraknąć opowieści o późniejszym wyjeździe do Paryża, latach spędzonych na włóczędze po ulicach miasta, przygodnym seksie i kombinowaniu skąd wziąć pieniądze na obiad. Wszystko to zaś doprowadziło do wydania „Zwrotnika Raka”, debiutanckiej, będącej początkiem pisarskiej kariery, powieści.

Oprócz czysto biograficznych faktów, usłyszymy też wiele refleksji na temat sztuki, a jeszcze więcej na temat sztuki życia. Poza tym pisarz odczytuje na głos fragmenty kilku swoich powieści. W roli postaci drugoplanowych zobaczymy przyjaciół Millera, toczących z nim konwersacje na przeróżne tematy. Chociażby Anais Nin (której Snyder poświęcił swój późniejszy film "Anais Nin Observed"), Lawrence’a Durrela czy Alfreda Perlesa. Wszystkie ukazane w sposób uwypuklający ciepłą atmosferę jaka musiała między nimi panować.

Reżyser zapowiadał kontynuację filmu, w której usłyszelibyśmy historię dalszych losów pisarza, po tym jak opuścił Francję, by po niedługim czasie odnaleźć swe ostateczne miejsce na ziemi w Big Sur w Kaliforni. Niestety, projekt nie doszedł do skutku, musimy zadowolić się opisywanym tu filmem, na szczęście oglądając go nie mamy poczucia straty, gdyż jego główną zaletą jest poczucie obcowania z niebanalną postacią pisarza, a nie fakty encyklopedyczne, które możemy przecież odnaleźć w wielu innych źródłach.

*pisałem jakoś niedługo po obejrzeniu "Sugar Man"

rozkminka o ekranizacji Kerouaca

Głośno jest o nadchodzącej premierze "On the Road", a jak się okazuje jeszcze jedna powieść Kerouaca ma doczekać się ekranizacji w roku 2012. Mowa tu oczywiście o "Big Sur". Fabuła powieści skupia się na zupełnie innym momencie życia autora, dlatego może nie przypaść do gustu egzaltowanym hipsterom dla których "On The Road" jest nieomal Biblią. Takim bowiem osobom nieźle dostaje się od autora, który traci cierpliwość, gdy kolejne rzesze miłośników jego twórczości i osoby wpieprzają się w jego prywatne życie z flaszką czegoś mocniejszego, bo przecież Jack musi się z nimi napić, nie ma prawa odmówić. Co z tego, że właśnie zasiadł nad maszyną i potrzebuje skupienia? Jeden fragment bardzo mnie rozbawił, zacytuję go na zachętę:

"Jakaś facetka puka do moich drzwi i mówi: Nie zapytam czy jesteś Jack Dulouz (książkowe alter ego Kerouaca przyp. pan_dziejaszek), bo wiem, że on ma brodę, ale powiedz gdzie mogę go znaleźć, bo chciałam zaprosić prawdziwego bitnika na moją doroczną balangę."

Tutaj idol epigonów bitnikowskiego stylu życia dawno już nie jeździ stopem, jest w końcu uznanym czterdziestodwuletnim pisarzem, może sobie pozwolić na podróż z jednego wybrzeża na drugie w sypialnym wagonie transkontynentalnego pociągu. Jest pisarzem zmagającym się z postępującym nałogiem alkoholowym, kolejnymi kacami i deliriami. Nałóg ten, jak dziś doskonale wiemy, zabije autora pięć lat później, dodatkowo uatrakcyjniając jego legendę.

Mam wrażenie, że "Big Sur" stanowi świetne dopełnienie "On The Road", chciałbym więc uczulić ludzi, którzy w temacie nie siedzą przesadnie głęboko, a czekają na produkcję Waltera Sallesa, że warto się tym zainteresować.
Podaję link: http://www.filmweb.pl/film/Big+Sur-2012-623272 byłbym też wdzięczny, gdyby ktoś dysponujący jakimiś konkretniejszymi informacjami podzielił się nimi z ogółem.